Ảnh cua bị “bệnh sữa” do RLB, biến đổi mô bệnh học của gan tụy, và hình ảnh kính hiển vi điện tử của vi khuẩ

Fiona Eddy và ctv 2007, lần đầu tiên thông báo về một bệnh lạ, mới bùng phát ở loài cua châu âu (Carcinus maenas) có tên gọi là bệnh sữa (milky disease) - tên của bệnh được tác giả gọi theo dấu hiệu bệnh lý.

Cua bệnh thể hiện dấu hiêu bệnh lý chính là máu có màu trắng sữa, có thể quan sát hiện tượng máu chảy ra từ lỗ thủng của lớp cuticule. Bệnh khá phổ biến vào các tháng mùa hè (>26%) khi nhiệt độ nước dao động từ 19-260C.

Nghiên cứu đã xác định được tác nhân gây bệnh là một loại vi khuẩn gram (-), ký sinh nội bào, rất khó tính nên không thể nuôi cấy trên các loại môi trường tổng hợp thông thường. Kết hợp các nghiên cứu về mô bệnh học, kỹ thuật lai DNA (in situ hybridization), kính hiển vi điện tử và giải trình tự 16 sRNA của vi khuẩn nhóm tác giả đã xác định được tác nhân gây bệnh là loại vi khuẩn cổ giống với Ricketsia (Rickettsia-like organism-RLO). Đây là loại vi khuẩn ký sinh nội bào, thường được phát hiện trong nguyên sinh chất của các đại thực bào cố định (fixed phagocytes) trên thành mạch máu trong mô gan tụy của cua, có thể quan sát vi khuẩn này thường tập chung thành các khuẩn lạc lớn bắt màu tím của hemataocyline trong mô liên kết của gan tụy. Bệnh nặng vi khuẩn sẽ được giải phóng vào máu gây ra hiện tượng “máu sữa”, đồng thời tổng số tế bào máu tự do trong hệ tuần hoàn và protein huyết thanh giảm trong khi hàm lượng glucose và amonia tăng.

Đồng Hà (Theo Theo Microbiology (2007), 153, 2839–2849)