1-Gan tụy tôm sú bị nhiễm MBV dùng làm thí nghiệm; 2- Gan tụy tôm he chân trắng không nhiễm MBV sau 15 ngày thí nghiệm

MBV (Monodon baculovirus) là virus có vỏ bọc (enveloped), dạng hình que, nucleic là dsDNA và thuộc nhóm có hình thành thể ẩn (occlusion body). Virus này có liên quan đến sự chậm lớn của tôm nuôi

Virus này có thể cảm nhiễm tự nhiên ở nhiều loài tôm he khác nhau (cả tôm nuôi và tôm hoang giã) bao gồm: P.monodon, P. esculentus, P.semisulcatus, P.merguiensis, P.indicus, P.penicillatus, P.plebejus, P.kerathurus, và có thể có cả P.vannamei nhưng P.monodon là loài mẫn cảm và chịu tác hại lớn nhất (Lightner, 1996). Tuy nhiên, gần đây theo thông báo của OIE,2000 trong danh mục các ký chủ của MBV có bổ sung thêm Metapenaeus ensis trong khi P.vannamei lại vắng mặt trong danh sách nhưng không có giải thích gì thêm.

Hiện nay tôm he chân trắng đang được di nhập và nuôi thử nghiệm ở nhiều nơi ở nước ta và đang dần thay thế vị trí cho con tôm sú truyền thống. Được nuôi tại các vùng nuôi đã từng hoặc đang nuôi tôm sú nên nguy cơ lây nhiễm tác nhân gây bệnh từ tôm sú là rất cao. Virus MBV là virus gây bệnh rất phổ biến trên tôm sú, và có khá năng lây lan mạnh qua trục ngang. Thể ẩn của MBV được thải ra ngoài môi trường theo phân, có thể tồn tại thời gian dài trong nước, bùn đáy là nguồn lây nhiễm chính theo trục ngang. Vì vậy, nghiên cứu này được tiến hành nhằm đánh giá mức độ cảm nhiễm MBV trên tôm he chân trắng nuôi tại Vạn Ninh-Khánh Hòa và khả năng lây nhiễm theo trục ngang giữa hai loài tôm sú-tôm bản địa và tôm he chân trắng-loài mới được di nhập.

Năm 2007, chúng tôi đã kiểm tra 20 đàn postlarvae của tôm he chân trắng được thu tại các cơ sở sản xuất giống ở Khánh Hòa bằng phương pháp ép tươi mô gan tụy và 41 ao tôm nuôi thương phẩm thu tại Vạn Ninh - Khánh Hòa bằng phương pháp mô bệnh học truyền thống kết quả đều không phát hiện các thể ẩn của virus MBV. Để đánh giá khả năng lây truyền MBV qua trục ngang giữa postlarvae tôm sú và postlarvae tôm he chân trắng thí nghiệm lây nhiễm được tiến hành bằng 2 phương pháp là nuôi chung giữa tôm sú bị nhiễm MBV (++)-(+++) với tôm he chân trắng khỏe mạnh và dùng thịt của tôm sú bệnh làm thức ăn cho tôm he chân trắng khỏe. Sau 15 ngày thí nghiệm tôm he chân trắng đều âm tính với MBV bằng cả hai phương pháp kiểm tra là ép tươi mô gan tụy và PCR.

Khi trao đổi với một số phòng thí nghiệm ở một số cơ quan có chức năng kiểm tra chất lượng con giống, chúng tôi chưa thấy phòng thí nghiệm nào thông báo tìm thấy thể ẩn của MBV trong mô gan tụy Postlarvae của tôm he chân trắng.

Rất mong có thêm ý kiến trao đổi của bạn đọc!

Đồng Thanh Hà (Theo Tríchđề tài NCKHSV của Đồng Thanh Hà)